Spojrzenie na wydarzenia sprzed czterech wieków w kontekście historycznym i duchowym
W ramach obchodów jubileuszu przygotowana została konferencja naukowa i wydana publikacja pt. „>Maria adiuvit< (Maryja pomogła) 400 lat cudownej obrony Gliwic i ślubowanej pielgrzymki na Jasną Górę (1626-1627-2026)” pod redakcją ks. Piotra Góreckiego.
Dzisiejsza konferencja była spojrzeniem na wydarzenia sprzed czterech wieków w kontekście historycznym, naukowym i duchowym. Wskazaniem, jak oddziałują one dzisiaj na życie tutejszego Kościoła.
- To jest kolejne wydarzenie dotyczące tej ważnej rocznicy, którą przeżywamy, szczególne w Gliwicach, ale też w całej diecezji. Mam nadzieję, że pogłębi ono naszą znajomość tego wydarzenia sprzed lat, a także umotywuje naszą wdzięczność za dobro, na którym buduje się nasza teraźniejszość - powiedział bp Andrzej Iwanecki.
W pierwszej części obrad bp prof. Jan Kopiec w wykładzie wprowadzającym nakreślił kontekst tych wydarzeń, przybliżając historię Śląska w okresie wojny trzydziestoletniej. A także wyjaśnił, w jaki sposób ten konflikt, który objął większość Europy, dotarł również na te tereny.
Ks. dr hab. Piotr Górecki, profesor Uniwersytetu Opolskiego, w swoim wystąpieniu odniósł się do pojawiających się w przekazach dwóch dat wskazywanych jako dzień cudownej obrony Gliwic - 15 sierpnia 1626 roku i 2 lutego 1627 roku. Prawdopodobnie dat dwukrotnego oblężenia miasta. Cytował różne dostępne relacje oraz opisy, jakie przez lata pozostawili kronikarze i historycy, a także tradycja i przekaz z pokoleń. Jak przypomniał prelegent, już sto lat temu toczyła się na ten temat debata i większość opowiedziała się wtedy za rokiem 1626.
Z kolei o. dr Dariusz Cichor, paulin z Jasnej Góry, przedstawił dzieje śląskiego pielgrzymowania do Czarnej Madonny w XVIII i XIX wieku, które udokumentowane są w źródłach klasztoru jasnogórskiego. Między innymi zapis w księdze cudów z 1627 roku dotyczący właśnie cudownego ocalenia Gliwic w czasie wojny trzydziestoletniej, datując to wydarzenie na rok 1626, a także pierwszej pielgrzymki dziękczynnej Gliwiczan na Jasną Górę w następnym roku.
Natomiast ks. dr Grzegorz Grąbczewski przedstawił materialne świadectwa cudownej obrony i gliwickiego pielgrzymowania, co nazwał „rozproszonym archiwum” odnajdywanym w przestrzeni miasta.
Jest nim herb nadany w 1629 roku, w którym umieszczono wizerunek Matki Bożej roztaczającej opiekę nam miastem. Znajdziemy go w wielu miejscach - na gliwickim Ratuszu, gmachach nazywanych Czerwoną i Szarą Chemią przy ul. Strzody, budynku I Liceum Ogólnokształcącego przy ul. Zimnej Wody, dawnej Poczcie Głównej przy ul. Dolnych Wałów, a także w Kościele Wszystkich Świętych. A w formie witraża - w Willi Caro.
Mamy też dwa obrazy przedstawiające cudowną obronę Gliwic. Jeden, prawdopodobnie z połowy XVII wieku, znajduje się w Kościele Wszystkich Świętych. Na co dzień przechowywany w zakrystii, teraz został wyeksponowany w świątyni. Drugi, datowany na lata 1850-1875, znajduje się w Muzeum w Gliwicach. Na jego awersie przedstawione zostało miasto pod opieką Maryi, a na rewersie św. Michał Archanioł.
Świadectwo tego niezwykłego faktu w historii miasta znajduje się też na odwrocie jasnogórskiej ikony. Zostały tam przedstawione najważniejsze wydarzenia związane z obrazem Czarnej Madonny, a na ramie panoramy czterech miast, których ocalenie przypisuje się wstawiennictwu Maryi - Krakowa, Torunia, Raciborza i Gliwic.
Kolejną grupę pamiątek stanowią chorągwie wotywne ofiarowane przez pielgrzymów na Jasnej Górze. Pierwsza, zaniesiona w 1627 roku, spłonęła w pożarze bazyliki jasnogórskiej. Drugą zaniesiono w 1695 roku. Kolejną, z okazji 15-lecia diecezjalnego pielgrzymowania - w 2007 roku i możemy ją zobaczyć w sali rycerskiej. Obok niej zawisła chorągiew z okazji 400-lecia pielgrzymowania, która zaniesiona została przez pielgrzymów w sierpniu tego roku.
W drugiej części konferencji dr Bogusław Tracz, historyk z Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach, przypomniał dzieje gliwickiego pielgrzymowania na Górę Świętej Anny po 1945 roku. A ks. Adam Jasiurkowski, odpowiedzialny za Gliwicką Pieszą Pielgrzymkę na Jasną Górę, przedstawił historię diecezjalnego pielgrzymowania, które jest kontynuacją ślubowania złożonego przez przodków.
Podczas konferencji można było kupić publikację wydaną z okazji 400. rocznicy obrony Gliwic i ślubowanej pielgrzymki na Jasną Górę. Konferencję zorganizował Wydział Teologiczny i Instytut Nauk Teologicznych Uniwersytetu Opolskiego oraz Sekcja Kultury Chrześcijańskiej gliwickiej kurii, przy współpracy z Urzędem Miasta w Gliwicach.W Gliwicach odbyła się konferencja naukowa z okazji 400. rocznicy obrony Gliwic i ślubowanej pielgrzymki na Jasną Górę.
